DİLLER HAKKINDA İLGİNÇ GERÇEKLER

Dünyada toplam 7000 civarında dil konuşuluyor. Bunlardan birinin yaklaşık 14 günde bir kaybolduğunu ve günümüzde binlerce dilin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu biliyor muydunuz?

Bu dillerden bazılarının ilgi çekici bulduğumuz yönlerini sizin için toparladık. Keyifli okumalar!

* Dünya nüfusunun %12,44’ü anadili olarak Mandarin Çincesini kullanıyor. En çok konuşulan diller Çince, İspanyolca, İngilizce ve Hindu olarak sıralanmakta. Çin alfabesinde elli binden fazla karakter bulunuyor ama normal gündelik bir gazeteye okumak için bunlardan iki binini bilmek yeterli.

* İspanyolcada soru cümlelerinde iki soru işareti kullanılır: Biri her zamanki gibi cümle sonuna, diğeri de ters dönmüş (tepe taklak) şekilde cümlenin başına konulur. Örneğin, “Nasılsın” sorusunun İspanyolcası “¿Cómo estás?”tır. Arap ve Fars dillerinde sadece bir soru işareti kullanılır, ama o da diğer yöne bakar: ؟ Yunancada ise soru işareti olarak noktalı virgül (;) kullanılır.

* Thai diline göre 5 rakamı “Ha” olarak telaffuz edilir. 555 sayısı ise “HaHaHa” olarak!

Resmi Diller

* Hindistan’da konuşulan dört yüzü aşkın dil ve lehçeden yirmi ikisi resmi dil olarak tanınmıştır.

* Resmi dilin en fazla olduğu ülkelerden biri Güney Afrika’dır. On bir adet resmi dile sahip olan bu ülke “Gökkuşağı Milleti” olarak bilinir.

* Amerika Birleşik Devletleri’nin resmi dili nedir diye sorsak ne cevap verirsiniz? İngilizce mi?
ABD’nin (kanunla belirlenen) resmi bir dili yoktur!

* Serbest İrlanda’nın da iki resmi dili var; biri İngilizce diğeri Galce. Daha önce Birleşik krallık tarafından yasaklanmış bir dil olan Galce şimdilerde geleceği geçmişinden daha parlak dil diye nitelendiriliyor. Anadili yasaklamak sadece Türkiye’ye özgü bir tutum değilmiş.

* Galler’in yanı sıra, Galce konuşulan tek ülke Arjantin’dir. Bunun sebebi yaklaşık 200 yıl önce Patagonya’ya göç etmiş olan İrlandalılardır.

* Ölmek üzere olan binlerce dil dururken hayali diller üretmek ne kadar mantıklı? Yüzüklerin Efendisi için 12 adet “hayali dil” üretilmiştir. İnsan keşke bunlardan biri birkaç yıl önce son konuşucusunu da kaybettiğimiz Ubıhça olsaydı diye geçiriyor içinden.

* Sadece Meksika’da konuşulan bir dili günümüzde sadece iki kişi biliyor. Bu adamlar küs olduklarından birbirleriyle konuşmuyorlar. Umarız ömürleri uzun olur ve tez zamanda barışırlar.

* Türkçede başarısız sonuç anlamında kullanılan “fiyasko” sözcüğü dilimize İtalyancadan geçmiştir ve aslında tipik İtalyan şişelerine verilen bir isimdir.
Bizde başarısızlık anlamında kullanılması Venedik cam işçiliği dönemlerine dayanır. Cam şişe üfleyen bir usta eğer başarılı olamazsa; yaptığı şişe ince cam işi değil de, adi sofra şişesi yani “fiyasko” olarak kullanılırdı.

* Sabotaj sözcüğünün aslında Fransızcada bir tür terlik anlamına gelen “sabo”dan türediğini biliyor muydunuz? Sanayi devrimi sırasında, elektrikle çalışan değirmenler Fransa’ya ilk geldiği zaman işlerinden olan köylüler bu değirmenleri kırmak için tahta terliklerini fırlatmışlar ve yaptıklarına da sabotaj denmiştir. Başka bir kaynaktaysa hak mücadelesi veren işçilerin tahta terliklerini makinelerin çarkları arasına yerleştirmeleri ve böylece üretimi “sabote” ettikleri yazılıdır.

* 2014’te yapılan bir araştırmaya göre Arapça, anadili İngilizce olanlar için öğrenilmesi en zor olan dillerden biridir. Tabi ki anadili Türkçe olanlar için öğrenilmesi daha kolay bir dildir. Arapça öğrenmek için ortalama 1,69 yıl = 88 hafta  = 2200 saat ders almak gerekmektedir. Arapçanın tam aksine kolay öğrenilen dillerinden birisi için 24 haftalık bir eğitim yeterlidir.

* Dünyada konuşulan dillerin %96’sı, dünya nüfusunun sadece %4’ü tarafından konuşuluyor. Dil emperyalizminin daha çarpıcı bir göstergesi olabilir mi? İnsanların 1/4’ü herhangi bir seviyeden de olsa İngilizce konuşabiliyor.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here