Noter tasdikli çeviri ya da noter onaylı çeviri, adından da anlaşılacağı gibi, tercüme işleminin sonrasında bir noter tarafından tasdik edilmiş olması gereken çeviri faaliyetine denmektedir.

Noter Tasdikli Çeviri Kimler Tarafından Yapılır?

Noter tasdikli çeviri işleminde, tercüme faaliyetini, bir noterde yemin zaptı olan çevirmenler gerçekleştirebilmektedir. Yemin zaptı olan çevirmenlerce gerçekleştirilen tercüme faaliyeti daha sonra çeviriyi yapan yeminli tercümanın yemin zaptının bulunduğu noter tarafından tasdik edilir. Böylece noter tasdikli tercüme faaliyeti nihaileşmiş olur.

T.C. Yasalarınca noter onaylı çeviri işlerinde sadece çevirmenler için yemin zaptı düzenlenebilmektedir. Çeviri firmaları ya da başka kurumsal yapılar için yemin zaptı düzenlenmez. Bu durumda da çeviri firmalarının kaşeleri yetkililerinin imzaları değil çeviriyi yapan andlı çevirmenin imzası geçerli olmaktadır. Çevirmenin kaşesi demek bir kurumsal yapının damgası demek değildir. Kaşeden kasıt yeminli çevirmenin standart olarak yazması gereken metindir. Ufak tefek farklılıklarla noterlerin çevirmenlerden yazmalarını istediği standart metinde, çeviri yapılan dil çiftinin yönü, belgenin orijinal olup olmadığı belirtilerek andlı çevirmenin çeviriyi doğru ve eksiksiz yaptığının beyanı yer alır.

Noter Tasdikli Çeviriye Nerede İhtiyaç Duyulur?

Noter tasdikli çeviri, genel olarak, resmî belge ve evraklar söz konusu olduğunda ihtiyaç duyulan bir çeviri türüdür. Bu belge ve evraklar genellikle resmi kurum ve kuruluşlar için hazırlanmaktadır.

Kimlik belgeleri, pasaportlar evlilik cüzdanları, diplomalar, tapular, ruhsat belgeleri, gibi resmi değer ifade eden belge ve evrakların çevirilerinde genellikle noter onayı ya da andlı çevirmen onayı talep edilebilmektedir.  Bu tip belgeler ve evraklarda noter tasdikli çeviri tercih edilmesinin sebebi devlet tarafından bu belge ve evrakların onaylanmasıdır. Böylece çevirisi yapılmış olan belge ve evrak, bir resmiyet kazanmış olur.

Noter Tasdikli Çeviri ile Yeminli Tercüme Arasındaki Farklar?

Noter tasdikli çeviri ile yeminli tercüme arasındaki en temel fark ise, çevirisi yapılan belge ve evraklara devlet tarafından onay verilmesi ya da verilmemesidir. Özellikle bazı özel firmalar zaman zaman sadece andlı çevirmenin onayını yeterli bulabilmektedir.

Yeminli tercüme işleminde yeminli tercüman tarafından çevirisi gerçekleştirilen belge ve evraklara çeviriyi yapan yeminli tercümanın imzasını atması belge ve evrakların geçerliliği açısından yeterlidir. Noter tasdikli tercüme işleminde ise çevirisi yeminli tercüman tarafından yapılmış olan belge ve evrakların son olarak noter onayına sunulması şarttır. Bu olgu, çevirisi yapılan belge ve evrakların bir devlet kurumu tarafından onaylanmış olması anlamına gelmektedir.

Pek çok Avrupa ülkesinde ve A.B.D.’de mesleki yeterlilik ya da akreditasyon işlemleri ülkenin sivil ya da resmi kuruluşlarınca yapıldığından noter tasdikine daha az gerek duyulmaktadır. Ülkemizde henüz Mesleki Yeterlilik Kurumu çevirmenlik mesleğinin tanımlamasını ve akreditasyonunu yap(a)madığı için noterler kendilerine başvuran çevirmenlerin mezuniyet belgelerine ya da dil yeterliklerini kanıtlayabilecek başka belgeleri göz önüne alarak yemin zaptı düzenleyebilmektedirler. Noterlerin herhangi bir ölçme, değerlendirme yöntemi kullanmadan, sadece bazı belgelere dayanarak bu yetkiyi çevirmenlere vermeleri pek çok önemli çeviri hatasına da maalesef zemin hazırlamaktadır. Hepimiz biliyoruz ki üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olsalar bile bazı insanlar çeviri yapamaz. Kaldı ki yetkin ve deneyimli bir çevirmen bile olsa insan hata yapabilir. Çevirinin uluslararası kabul görmüş standartlarına göre mutlaka ikinci bir çevirmen tarafından kontrol edilmesi, düzeltilmesi gerekmektedir. Bu da bir dizi uygun sürecin çalıştırılması anlamına gelir. Sonuç olarak andlı/onaylı çeviri yetkilendirmesinin kendini kanıtlamış, belirli koşulları yerine getirebilen çeviri şirketlerine verilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Noter onaylı çevirilerle bağlantılı olarak Apostilli çeviriler konusunu da bir başka blog yazımızda ele alacağız.